Poradnik 01

Kim jest paralegal w Anglii i Walii?

Karolina Czmoch, Paralegal · listopad 2026 · 6 min czytania
W skrócieParalegal to osoba z przygotowaniem prawniczym, która nie jest solicitorem ani barristerem. W Anglii i Walii paralegal może przygotować Twoje dokumenty sądowe, pomóc wypełnić formularze, ułożyć bundle, wyjaśnić procedurę i wspierać Cię w sądzie, a Ty nadal sam(a) prowadzisz swoją sprawę. Paralegal nie może reprezentować Cię w sądzie ani prowadzić sprawy w Twoim imieniu.

Czym właściwie zajmuje się paralegal?

Paralegale pracują w kancelariach solicitorów, w firmach, a coraz częściej bezpośrednio dla klientów indywidualnych. Kiedy współpracujesz z niezależnym paralegalem, nadal prowadzisz sprawę samodzielnie: sam(a) podpisujesz, składasz i doręczasz dokumenty i sam(a) mówisz na rozprawie. Paralegal wykonuje za Ciebie najcięższą pracę w tle.

Typowe zadania to:

Co może zrobić tylko solicitor lub barrister?

Legal Services Act 2007 wymienia sześć tak zwanych reserved legal activities, czyli czynności zastrzeżonych. Wykonywać je dla innych mogą tylko osoby uprawnione (lub zwolnione z tego wymogu), a robienie tego bez uprawnień jest przestępstwem.

Czynność zastrzeżonaCo to oznacza w praktyce
Rights of audienceWystępowanie w Twoim imieniu w sądzie jako pełnomocnik. Sędzia może wyjątkowo pozwolić zabrać głos McKenzie Friend, ale tylko w konkretnej sprawie.
Conduct of litigationProwadzenie sprawy jako Twój przedstawiciel: wnoszenie pozwu i podejmowanie formalnych kroków w Twoim imieniu.
Reserved instrument activitiesNiektóre czynności dotyczące nieruchomości, np. dokumenty do przeniesienia lub rejestracji własności.
Probate activitiesOdpłatne przygotowanie dokumentów do grant of probate (postępowania spadkowego).
Notarial activitiesCzynności notariusza, np. poświadczanie dokumentów do użytku za granicą.
Administration of oathsOdbieranie oświadczeń pod przysięgą, affidavits i statutory declarations.

Wszystko poza tą listą, w tym przygotowanie dokumentów, które potem sam(a) składasz, to praca prawnicza, którą paralegal może legalnie wykonywać.

Wystarczy paralegal czy potrzebuję solicitora?

ZadanieParalegalSolicitor
Napisanie witness statement lub skeleton argumentTakTak
Wypełnienie formularzy i przygotowanie bundleTakTak
Obecność obok Ciebie w sądzie jako McKenzie FriendTakTak
Przemawianie w Twoim imieniu w sądzieNie (tylko za zgodą sędziego)Tak
Wpisanie się do akt jako pełnomocnik i prowadzenie sprawyNieTak
Stała cena za dokumentZwykleCzasem

Czy paralegale są regulowani?

Nie ustawowo. W Anglii i Walii tytuł „paralegal” nie jest chroniony, więc w teorii może go używać każdy. Istnieją dobrowolne organizacje zawodowe, takie jak National Association of Licensed Paralegals, Institute of Paralegals czy Professional Paralegal Register, ale członkostwo nie jest obowiązkowe.

Dlatego warto sprawdzić, komu powierzasz swoją sprawę. Zanim komukolwiek zapłacisz, zapytaj:

  • Wykształcenie: jakie ma przygotowanie prawnicze lub kwalifikacje?
  • Ubezpieczenie: czy ma ubezpieczenie odpowiedzialności zawodowej (professional indemnity)?
  • Umowa na piśmie: czy dostaniesz umowę, w której jest dokładnie opisane, co jest w cenie, a co nie?
  • Cena: czy cena jest stała i potwierdzona przed rozpoczęciem pracy?
  • Uczciwość co do granic: czy jasno mówi, czego nie może zrobić i kiedy potrzebujesz solicitora?

Kiedy lepiej wybrać solicitora?

Paralegal sprawdzi się, gdy prowadzisz sprawę samodzielnie i potrzebujesz dobrze przygotowanych dokumentów oraz praktycznego wsparcia w stałej cenie. Do solicitora warto się zwrócić, jeśli chcesz, żeby ktoś działał w Twoim imieniu i wpisał się do akt sprawy, jeśli sprawa jest bardzo skomplikowana lub dotyczy dużych kwot, albo jeśli możesz mieć prawo do legal aid, na przykład w niektórych sprawach rodzinnych związanych z przemocą domową. Jeśli Twoja sprawa wymaga porady od regulowanego prawnika, dobry paralegal Ci to powie.

Jak pracuję w Nevori

Jestem paralegal z Certificate of Higher Education in Law and Legal Practice z Wrexham University i mam ubezpieczenie odpowiedzialności zawodowej na £1m. Przy każdym zleceniu podpisujemy umowę na piśmie, a stałą cenę ustalamy przed rozpoczęciem pracy. Twoje dokumenty przygotowuję indywidualnie, na podstawie Twoich materiałów, po polsku lub po angielsku, a jeśli chcesz wsparcia w dniu rozprawy, idę z Tobą do sądu jako McKenzie Friend. Przez cały czas to Ty decydujesz o swojej sprawie.

Nie wiesz, czego potrzebujesz?

Umów bezpłatną 15-minutową rozmowę. Uczciwie powiem, czy mogę pomóc, ile to będzie kosztować, albo czy potrzebujesz solicitora.

Umów bezpłatną rozmowę

Ten poradnik to ogólna informacja o systemie prawnym w Anglii i Walii, a nie porada prawna dotycząca Twojej sytuacji. Nevori Litigant Services nie jest kancelarią solicitorów i nie podlega SRA.

Źródła: Legal Services Act 2007, section 12 · Legal Services Board: reserved legal activities