Nazwa pochodzi od sprawy rozwodowej McKenzie v McKenzie z 1970 roku, w której Court of Appeal potwierdził, że osoba występująca w sądzie samodzielnie może mieć obok siebie kogoś do pomocy. Dziś sądy w Anglii i Walii kierują się dokumentem Practice Guidance: McKenzie Friends (Civil and Family Courts), wydanym w 2010 roku przez Master of the Rolls i President of the Family Division. Obowiązuje w sprawach cywilnych i rodzinnych, od county court i family court aż po Court of Appeal.
Zgodnie z Practice Guidance McKenzie Friend może:
Poza salą sądową wielu McKenzie Friends pomaga też w przygotowaniu: przejść przez bundle, zaplanować, co chcesz powiedzieć, i wyjaśnić, jak zwykle wygląda dany rodzaj rozprawy.
| McKenzie Friend nie może | Co to oznacza dla Ciebie |
|---|---|
| Działać jako Twój pełnomocnik | Nie może kontaktować się z sądem ani drugą stroną w Twoim imieniu. Pisma i e-maile wysyłasz Ty. |
| Prowadzić sprawy poza sądem | Nie może podpisywać za Ciebie dokumentów sądowych. Wszystko podpisujesz i składasz sam(a). |
| Zabierać głosu w sądzie | Nie może przedstawiać argumentów sędziemu. Mówisz sam(a) za siebie. |
| Przesłuchiwać świadków | Nie może zadawać pytań ani Tobie, ani drugiej stronie, ani świadkom. Robisz to sam(a), z jego dyskretną pomocą. |
Tylko jeśli sędzia przyzna mu prawo głosu (right of audience) w tej konkretnej sprawie, a sądy robią to niechętnie. Practice Guidance podaje przykłady, takie jak pomoc bliskiego krewnego albo sytuacja, w której stan zdrowia nie pozwala stronie mówić przed sądem. W przypadku płatnych McKenzie Friends, którzy świadczą to jako usługę, Guidance mówi, że prawo głosu należy przyznawać tylko w wyjątkowych okolicznościach. W praktyce planuj, że mówisz sam(a), a McKenzie Friend pomaga Ci zrobić to dobrze.
Nie składasz formalnego wniosku o zgodę, ale musisz poinformować sąd. Guidance zakłada, że co do zasady masz prawo do rozsądnej pomocy, a na niejawnych rozprawach rodzinnych to założenie jest szczególnie silne. Jeśli sąd lub druga strona chce ograniczyć udział McKenzie Friend, musi podać powody, a Ty masz prawo się do nich odnieść.
Co zrobić w praktyce:
Sędzia może odmówić lub ograniczyć udział McKenzie Friend, jeśli nie wymaga tego interes wymiaru sprawiedliwości, na przykład gdy pomoc służy niewłaściwemu celowi, McKenzie Friend traktuje stronę jak marionetkę lub w praktyce sam prowadzi sprawę, albo gdy sąd nie ma pewności, że rozumie on obowiązek poufności. Guidance równie jasno mówi, co nie jest powodem do odmowy: to, że sprawa jest prosta, że wydajesz się radzić sobie sam(a), że zdecydowałeś(-aś) się nie mieć prawnika, ani to, że sprawa dotyczy poufnych informacji rodzinnych.
Tak. Guidance pozwala przekazać McKenzie Friend informacje o sprawie, w tym złożone dowody, żeby mógł Ci doradzić i pomóc. On z kolei musi zachować je w tajemnicy.
Tak. Możesz legalnie umówić się z McKenzie Friend na wynagrodzenie za rozsądną pomoc. Tych kosztów zwykle nie odzyskasz od drugiej strony, nawet jeśli wygrasz, dlatego warto od początku ustalić jasną, stałą cenę.
McKenzie Friend może być każdy. Nie ma wymaganych kwalifikacji ani organu, który by ich nadzorował. Jakość pomocy bywa więc bardzo różna i zanim komukolwiek zapłacisz, warto zadać kilka prostych pytań:
Jestem paralegal z Certificate of Higher Education in Law and Legal Practice i ubezpieczeniem odpowiedzialności zawodowej na £1m. W większości spraw sama przygotowałam też dokumenty, które czyta sędzia, więc znam Twoją sprawę w szczegółach. Przed rozprawą razem przechodzimy przez bundle i Twoje najważniejsze argumenty, przygotowuję krótkie CV, którego oczekuje sąd, a każde zlecenie ma umowę na piśmie i stałą cenę. W dniu rozprawy siedzę obok Ciebie, robię notatki i pomagam Ci się nie pogubić, po polsku lub po angielsku, a po rozprawie omawiamy wynik i kolejne kroki.
Umów bezpłatną 15-minutową rozmowę. Powiem Ci, czy McKenzie Friend to właściwa pomoc na Twoją rozprawę i ile to będzie kosztować.
Umów bezpłatną rozmowęTen poradnik to ogólna informacja o sądach w Anglii i Walii, a nie porada prawna dotycząca Twojej sytuacji. Nevori Litigant Services nie jest kancelarią solicitorów i nie podlega SRA.
Źródło: Practice Guidance: McKenzie Friends (Civil and Family Courts), lipiec 2010